ઈરાન સાથે વધતા તણાવ વચ્ચે આર્મેનિયાએ ગુરુવારે સોવિયેત શૈલીની એક વિશાળ લશ્કરી પરેડ યોજી હતી, જેમાં તેના વધતા શસ્ત્રોના ભંડારનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પરેડ સંસદીય ચૂંટણીના એક અઠવાડિયા પહેલા જ યોજાઈ હતી. 2016 પછી આર્મેનિયાની આ પહેલી પરેડ હતી જેમાં ભારે શસ્ત્રો દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. એક મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ નિકાસકાર તરીકે ભારતની હાજરીની પણ નોંધ લેવામાં આવી હતી.
28 મેના રોજ યોજાયેલી પરેડમાં રાજધાની યેરેવનના મુખ્ય ચોકમાં ભારતીય મૂળના લશ્કરી પ્રણાલીઓની વિવિધ પરેડ જોવા મળી હતી. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભારત યેરેવનના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ ભાગીદારોમાંના એક તરીકે કેવી રીતે ઉભરી આવ્યું છે. આ પરેડ ભારત માટે એક જાહેર પ્રદર્શન હતું કે તેનો સંરક્ષણ ઉદ્યોગ હવે વૈશ્વિક શસ્ત્ર બજારમાં સ્પર્ધાત્મક છે.
આર્મેનિયાની પરેડમાં કયા ભારતીય શસ્ત્રો દર્શાવવામાં આવ્યા છે?
આકાશ વાયુ સંરક્ષણ પ્રણાલી: આકાશ સિસ્ટમ ભારત ડાયનેમિક્સ લિમિટેડ દ્વારા ઉત્પાદિત અને DRDO દ્વારા વિકસિત મધ્યમ-અંતરની સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલ પ્લેટફોર્મ છે.
ATAGS 155mm તોપ: આ ભારતના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી સ્વદેશી તોપખાના પ્રોજેક્ટ્સમાંનું એક છે. DRDO અને કલ્યાણી ગ્રુપ દ્વારા વિકસિત, તેમાં ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ્સ છે અને તેને ઝડપથી સંચાલિત કરી શકાય છે.
પિનાકા મલ્ટી-બેરલ રોકેટ લોન્ચર – પિનાકા એકસાથે અનેક હુમલાઓ કરવા માટે રચાયેલ છે. તે ઝડપથી અને લાંબા અંતરથી દુશ્મનના સ્થળો પર પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા પ્રદાન કરે છે.
સ્વાતિ વેપન લોકેટિંગ રડાર: આ સિસ્ટમ આવનારા આર્ટિલરી શેલ, રોકેટ અને મોર્ટાર શોધી કાઢે છે. આ સૈન્યને દુશ્મનના લક્ષ્યોને ઓળખવામાં મદદ કરે છે.
ALS-50 લોઇટરિંગ એક્સપ્લોઝિવ્સ: આને આત્મઘાતી ડ્રોન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. લોઇટરિંગ દારૂગોળા યુદ્ધભૂમિ પર ફરતા રહે છે જ્યાં સુધી તેમને લક્ષ્ય પર સચોટ પ્રહાર કરવાની તક ન મળે.
આર્મેનિયા ભારત પાસેથી શસ્ત્રો કેમ ખરીદી રહ્યું છે?
આર્મેનિયા દાયકાઓથી રશિયન શસ્ત્રો પર આધાર રાખે છે. 2020 નાગોર્નો-કારાબાખ સંઘર્ષે યેરેવનની લશ્કરી વિચારસરણીને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખી.
અઝરબૈજાન દ્વારા ડ્રોન, ચોકસાઇ આર્ટિલરી અને મિસાઇલ સિસ્ટમ્સના ઉપયોગથી આર્મેનિયાના હવાઈ સંરક્ષણમાં મોટી નબળાઈઓ છતી થઈ. ભારતની આકાશ, સ્વાતિ અને લોઇટરિંગ જેવી સિસ્ટમો આ ખામીઓને દૂર કરે છે.
આર્મેનિયાનો રશિયા સાથે તણાવ
આર્મેનિયાના રશિયા સાથે ગાઢ સંબંધો છે અને તે રશિયાના નેતૃત્વ હેઠળના આર્થિક સંઘનો સભ્ય છે. રશિયાના આર્મેનિયામાં લશ્કરી થાણા પણ છે. જોકે, વડા પ્રધાન નિકોલ પાશિન્યાનના નેતૃત્વ હેઠળ, યેરેવને પશ્ચિમી દેશો સાથે સંબંધો ગાઢ બનાવ્યા છે, જેનાથી રશિયા નારાજ છે.
મોસ્કોએ ચેતવણી આપી છે કે જો આર્મેનિયા યુરોપિયન યુનિયનમાં જોડાવાનો પ્રયાસ ચાલુ રાખશે તો તે સસ્તા તેલ, ગેસ અને રફ હીરાનો પુરવઠો સ્થગિત કરશે અથવા બંધ કરશે.
પાકિસ્તાન અને તુર્કી પરિબળ
ભારત અને આર્મેનિયાના વધતા સંરક્ષણ સંબંધો તુર્કી અને પાકિસ્તાન માટે મુશ્કેલીઓ વધારી શકે છે. નાગોર્નો-કારાબાખ સંઘર્ષ દરમિયાન તુર્કીએ અઝરબૈજાનને ડ્રોન અને લશ્કરી સહાય પૂરી પાડી હતી.
પાકિસ્તાને ખુલ્લેઆમ અઝરબૈજાનને ટેકો આપ્યો હતો. વિશ્લેષકો આર્મેનિયા સાથે વધતા સંરક્ષણ સંબંધોને પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા પ્રાદેશિક જોડાણો સામે સંતુલન વ્યૂહરચના તરીકે જુએ છે.
About The Author
