Supreme Court Five New Judges: સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની સંખ્યા વધારવાની દિશામાં એક મોટું પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમ દ્વારા રજૂ કરાયેલા પાંચ નામોને મંજૂરી આપી છે. આ નિમણૂકો સાથે, સુપ્રીમ કોર્ટ તેની સંપૂર્ણ ન્યાયિક શક્તિ સુધી પહોંચશે. તાજેતરમાં, કેન્દ્ર સરકારે એક વટહુકમ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની સંખ્યામાં પણ વધારો કર્યો છે.
રાષ્ટ્રપતિએ નિમણૂકોને મંજૂરી આપી
કેન્દ્રીય કાયદા અને ન્યાય રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) અર્જુન રામ મેઘવાલે સોશિયલ મીડિયા પર માહિતી શેર કરતા જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિએ બંધારણની કલમ 124(2) હેઠળ પાંચ નવા ન્યાયાધીશોની નિમણૂકને મંજૂરી આપી છે. આમાં ચાર ઉચ્ચ ન્યાયાલયોના મુખ્ય ન્યાયાધીશો અને એક વરિષ્ઠ વકીલનો સમાવેશ થાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના નવા ન્યાયાધીશો કોણ છે?
મંજૂર કરાયેલા નામોમાં પંજાબ અને હરિયાણા ઉચ્ચ ન્યાયાલયના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ શીલ નાગુ; બોમ્બે ઉચ્ચ ન્યાયાલયના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ ચંદ્રશેખર; મધ્યપ્રદેશ ઉચ્ચ ન્યાયાધીશ સંજીવ સચદેવ; અને જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખ ઉચ્ચ ન્યાયાલયના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ અરુણ પલ્લીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, વરિષ્ઠ વકીલ વેંકિતા સુબ્રમણ્ય મોહનને પણ સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
આ નિમણૂકોને ખાલી જગ્યાઓ ભરવાની પ્રક્રિયા તરીકે જોવામાં આવી રહી નથી. ન્યાયિક નિમણૂકોમાં વરિષ્ઠતા, યોગ્યતા, પ્રાદેશિક પ્રતિનિધિત્વ અને વિવિધતા જેવા પરિબળોને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. સુપ્રીમ કોર્ટની સંસ્થાકીય ક્ષમતાને મજબૂત કરવા અને ન્યાયિક પ્રણાલીને વધુ અસરકારક બનાવવા તરફ પાંચ નવા ન્યાયાધીશોની નિમણૂક એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
કોલેજિયમે અગાઉ ભલામણ કરી હતી
આ નિમણૂકો માટેની પ્રક્રિયા થોડા દિવસો પહેલા શરૂ થઈ હતી જ્યારે, 27 મેના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમે સુપ્રીમ કોર્ટમાં બઢતી માટે આ પાંચ નામોની ભલામણ કરી હતી. આ ભલામણને મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તના નેતૃત્વ હેઠળના કોલેજિયમ દ્વારા પ્રથમ મોટી નિમણૂક યાદી માનવામાં આવે છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે નવેમ્બર 2025 માં દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટની સંખ્યા 37 સુધી પહોંચશે
સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની મંજૂર સંખ્યા વધારવાના કેન્દ્ર સરકારના તાજેતરના નિર્ણયથી આ નિમણૂકોનું મહત્વ વધુ વધી ગયું છે. સુપ્રીમ કોર્ટ (ન્યાયાધીશોની સંખ્યા) સુધારા વટહુકમ, 2026, સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની મંજૂર સંખ્યા 33 થી વધારીને 37 કરી.
પાંચ નવા ન્યાયાધીશોના ઉમેરા સાથે, સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની કુલ સંખ્યા 37 થશે. આનો અર્થ એ થયો કે મંજૂર 38 પદોમાંથી ફક્ત એક જ ખાલી રહેશે. ન્યાયાધીશોની કુલ સંખ્યામાં મુખ્ય ન્યાયાધીશનો સમાવેશ થતો નથી, તેથી વટહુકમમાં જણાવાયું છે કે, “સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની કુલ સંખ્યા હવે 33 થી વધારીને 37 કરવામાં આવી છે.”
પડતર કેસોનો બોજ ઘટાડવાના પ્રયાસો
ન્યાયાધીશોની સંખ્યામાં વધારો કરવાનો હેતુ સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેસોના વધતા જતા બેકલોગને ઘટાડવાનો છે. તે વધુ નિયમિત બંધારણીય બેન્ચની રચનાને પણ સરળ બનાવશે, મહત્વપૂર્ણ બંધારણીય બાબતોની સુનાવણી ઝડપી બનાવશે. કાનૂની નિષ્ણાતો માને છે કે નવી નિમણૂકો સુપ્રીમ કોર્ટની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરશે અને કેસના નિકાલની ગતિમાં સુધારો કરશે.
About The Author
