ઈરાન સામેના યુદ્ધમાં ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને ગુપ્ત રીતે ટેકો આપનારા દેશોમાં અઝરબૈજાનનો સમાવેશ થાય છે. ઇઝરાયલી લશ્કરી અને ગુપ્તચર એકમો અઝરબૈજાનની ધરતીથી ઈરાન સામે કાર્યરત હતા. અઝરબૈજાનમાં ઇઝરાયલી સૈન્યની હાજરી નોંધપાત્ર છે કારણ કે તે પાકિસ્તાનનો મિત્ર અને મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતો દેશ છે. જોકે, અઝરબૈજાન લાંબા સમયથી ઇઝરાયલ સાથે વેપાર અને સંરક્ષણ સંબંધો ધરાવે છે.
સીએનએન, આ બાબતથી પરિચિત ચાર સ્ત્રોતોને ટાંકીને દાવો કરે છે કે ઇઝરાયલે યુદ્ધ દરમિયાન ઇરાન વિરુદ્ધ કાર્યવાહી માટે ગુપ્ત મથકોના નેટવર્કના ભાગ રૂપે અઝરબૈજાનમાં તેના લશ્કરી અને ગુપ્તચર એકમોને ગુપ્ત રીતે તૈનાત કર્યા હતા. આનાથી ઇઝરાયલને યુદ્ધ દરમિયાન ઉત્તરી ઈરાન પર નજર રાખવા માટે એક આધાર મળ્યો. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં અઝરબૈજાની દૂતાવાસના પ્રવક્તાએ આ દાવાઓને નકારી કાઢ્યા છે.
અઝરબૈજાનમાં ઇઝરાયલી દળો
સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયલી દળો દક્ષિણ અઝરબૈજાનમાં અનેક સ્થળોએથી કાર્યરત હતા. આ સ્થાનો ઈરાનની ઉત્તરીય સરહદની બાજુમાં હતા, અને નજીકના બિંદુએ, તેઓ ઈરાની શહેર તાબ્રિઝથી માત્ર 60 માઇલ દૂર હતા, જેના પર ઇઝરાયલે યુદ્ધ દરમિયાન હુમલો કર્યો હતો. ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરવા અને ડ્રોન કામગીરી હાથ ધરતા ખાસ કમાન્ડો યુનિટ પણ ત્યાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
અઝરબૈજાનમાં ઇઝરાયલી લશ્કરી થાણાઓની હાજરી સૂચવે છે કે ઇરાનના કેટલાક પડોશી દેશોએ તેની વિરુદ્ધ કામ કર્યું હશે. સૂત્રોએ સીએનએનને જણાવ્યું હતું કે, અઝરબૈજાન ઉપરાંત, ઇઝરાયલી થાણા ઇરાક, યુએઈ અને સોમાલીલેન્ડમાં પણ અસ્તિત્વમાં હતા. શરૂઆતમાં આ બચાવ ટીમો તરીકે આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું પરંતુ પાછળથી તેનો ઉપયોગ લશ્કરી અને ગુપ્તચર હેતુઓ માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
મોસાદના કર્મચારીઓ પણ સામેલ હતા
એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે અઝરબૈજાની કામગીરીમાં ડઝનેક સૈનિકો સામેલ હતા. આમાં ઇઝરાયલના સ્પેશિયલ ઓપરેશન ફોર્સ, તેના ચુનંદા હેલિબોર્ન કોમ્બેટ એન્ડ રેસ્ક્યુ ફોર્સ અને મોસાદના સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. સોમાલીલેન્ડે ઇઝરાયલને ઇરાન સામે લશ્કરી થાણું પણ પૂરું પાડ્યું. ઇઝરાયલી સૈન્યએ ઇરાકમાં પણ થાણા સ્થાપ્યા.
અઝરબૈજાનમાં, ઇઝરાયલે એક એવો થાણો મેળવ્યો જ્યાંથી તે પાઇલટના વિમાન તોડી પાડવામાં આવે તો હવાઈ બચાવ કામગીરી કરી શકે અને ઇરાન પર નજર રાખી શકે. ઇઝરાયલ લાંબા સમયથી ઇરાન સામેની લડાઈમાં અઝરબૈજાનને વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર માને છે.
