અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ મોરેશિયસથી ચાગોસ ટાપુઓ ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છે. ટેલિગ્રાફના અહેવાલ મુજબ, યુએસ અધિકારીઓએ બ્રિટનને બાયપાસ કરીને ડિએગો ગાર્સિયા પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે સીધી વાટાઘાટોનો વિકલ્પ તૈયાર કર્યો છે. ડિએગો ગાર્સિયા યુકે અને યુએસ વચ્ચેનો સંયુક્ત લશ્કરી થાણું છે, જે હિંદ મહાસાગરમાં ચાગોસ ટાપુઓ પર સ્થિત છે. બ્રિટને ટાપુઓની સાર્વભૌમત્વ મોરેશિયસને ટ્રાન્સફર કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો, પરંતુ ટ્રમ્પના વાંધો બાદ આ યોજનાને મુલતવી રાખવામાં આવી છે.
મોરેશિયસ સાથે સીધા સોદાની યોજના
ટેલિગ્રાફના અહેવાલ મુજબ, યુએસએ ચાગોસ પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે મોરેશિયસ સાથે સીધી વાટાઘાટોની યોજના તૈયાર કરી છે. આ સંભવિત દરખાસ્ત ડિએગો ગાર્સિયા પર યુએસ નિયંત્રણ સુનિશ્ચિત કરશે. આ દરખાસ્ત હેઠળ, ટ્રમ્પ વહીવટ બ્રિટનને બાયપાસ કરીને ડિએગો ગાર્સિયા લશ્કરી થાણાનું નિયંત્રણ મેળવશે.
અહેવાલ મુજબ, યુએસ અધિકારીઓ ડિએગો ગાર્સિયાના ભવિષ્ય વિશે ચિંતિત છે. તે પશ્ચિમ એશિયામાં લાંબા અંતરની કામગીરી માટે ઉપયોગમાં લેવાતો એક મુખ્ય લશ્કરી થાણું છે. આ બેઝના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવા માટે વ્હાઇટ હાઉસ બ્રિટન સાથે સતત વાટાઘાટો કરી રહ્યું છે. જોકે, હવે સીધી ખરીદીને ઘણા સંભવિત વિકલ્પોમાંથી એક તરીકે ગણવામાં આવી રહી છે.
ડિએગો ગાર્સિયાનું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ
આ સંભવિત દરખાસ્તથી અમેરિકાને ડિએગો ગાર્સિયા પર સીધો નિયંત્રણ મળશે, પરંતુ પહેલા ટાપુને સાર્વભૌમત્વ આપવાની જરૂર પડશે જેથી વોશિંગ્ટન મોરેશિયસ સાથે સીધી ખરીદી માટે વાટાઘાટો કરી શકે. અગાઉ, બ્રિટને એપ્રિલમાં મોરેશિયસને ટાપુઓના સ્થાનાંતરણ અંગેના તેના અગાઉના કાયદાને સ્થગિત કરી દીધા હતા, જ્યારે અમેરિકાએ કરાર માટેનો ટેકો પાછો ખેંચી લીધો હતો.
અગાઉ, બ્રિટન ચાગોસ ટાપુઓની સાર્વભૌમત્વ મોરેશિયસને સ્થાનાંતરિત કરવા સંમત થયું હતું. આ કરારમાં ડિએગો ગાર્સિયા પર લાંબા ગાળાના લીઝનો સમાવેશ થતો હતો. જો કે, યુએસમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આ સોદા અંગે સુરક્ષા ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી હતી, કારણ કે મોરેશિયસના ચીન અને ઈરાન સાથે રાજદ્વારી સંબંધો છે. યુએસ અધિકારીઓને ડર છે કે સાર્વભૌમત્વ છોડી દેવાથી વ્યૂહાત્મક રીતે સંવેદનશીલ બેઝની આસપાસ દેખરેખના જોખમોનું જોખમ વધી શકે છે.
ટ્રમ્પે તેને મૂર્ખતાપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું
ટ્રમ્પે બ્રિટન અને મોરેશિયસ વચ્ચેના કરારની ટીકા કરતા તેને મૂર્ખતાપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું. યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ ચેતવણી આપી હતી કે બ્રિટન આ વિસ્તાર પર વ્યૂહાત્મક નિયંત્રણ ગુમાવી રહ્યું છે. અમેરિકાના વિરોધને કારણે ચાગોસ ટાપુઓ મોરેશિયસને સોંપવાની યોજનામાં વિલંબ થયો છે. બ્રિટને જણાવ્યું છે કે જો વોશિંગ્ટન આ વ્યવસ્થા સાથે સંમત થાય તો જ તે કોઈપણ ટ્રાન્સફર સાથે આગળ વધશે.
ચાગોસ માટે યુએસની શું યોજના છે?
ટેલિગ્રાફના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ચાગોસ ખરીદવાનો પ્રસ્તાવ નીતિ પત્રમાં વિચારણા હેઠળના ઘણા વિકલ્પોમાંથી એક છે. જો કે, આ તબક્કે તે મુખ્ય યોજના નથી. તે એમ પણ જણાવે છે કે કોઈપણ સંપાદન માટે બ્રિટન સાથે સંકલન અને મોરેશિયસ સાથે વાટાઘાટોની જરૂર પડશે.
