મહિનાઓથી વિશ્વ એક એવા સંઘર્ષનું સાક્ષી રહ્યું છે જેણે હજારો લોકોના જીવ લીધા છે, વૈશ્વિક તેલ બજારને હચમચાવી નાખ્યું છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર ભારે દબાણ કર્યું છે. હવે આ કટોકટી વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ સારા સમાચાર આવ્યા છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પુષ્ટિ આપી છે કે ઇરાન સાથે શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા છે. આ કરારથી 110 દિવસના સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવાની નવી આશાઓ જાગી છે, જોકે તેને વધુ વાટાઘાટો દ્વારા અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું બાકી છે.
દરમિયાન, ઇઝરાયલ તેના અગાઉના વલણ પર વળગી રહેતું દેખાય છે. ભારતમાં ઇઝરાયલના રાજદૂત, રુવેન અઝારે, ઇન્ડિયા ટુડે સાથેની એક મુલાકાતમાં એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું હતું, જેમાં જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયલ દક્ષિણ લેબનોનથી તેના સૈનિકો પાછા ખેંચશે નહીં અને ત્યાં તેની લશ્કરી હાજરી જાળવી રાખશે. તેમણે કહ્યું કે આ નિર્ણય ઇઝરાયલની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે અને સુરક્ષા સાથે સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
તેમણે કહ્યું કે ઇઝરાયલ ક્યારેય સ્વ-બચાવના તેના અધિકારને છોડશે નહીં અને તેના નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી તેની ટોચની પ્રાથમિકતા છે. જોકે, તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો તણાવ ઓછો કરવા અને કાયમી ઉકેલ લાવવા માટે અર્થપૂર્ણ પહેલ કરવામાં આવે, તો ઇઝરાયલ રાજદ્વારી પ્રક્રિયામાં જોડાવા માટે તૈયાર છે. તેમના મતે, ઇઝરાયલ સુરક્ષા અને શાંતિ બંનેને સંતુલિત કરીને આગળ વધવા માંગે છે.
તેમના મતે, ઇઝરાયલે તેના લશ્કરી કાર્યવાહી દ્વારા ઇરાનની લશ્કરી ક્ષમતાઓને ગંભીર રીતે નબળી પાડી છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ઇઝરાયલે મોટાભાગે તેના વ્યૂહાત્મક ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત કર્યા છે અને હજુ પણ તેની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા તૈયાર છે. તેમણે એ પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે જો આ ક્ષેત્રમાં કાયમી શાંતિની શક્યતા હોય તો ઇઝરાયલ રાજદ્વારી પ્રક્રિયામાં જોડાવા માટે તૈયાર છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયલનો ઉદ્દેશ્ય હંમેશા ઇરાનની બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને પરમાણુ ક્ષમતાઓને નબળી પાડવાનો રહ્યો છે, અને તાજેતરની લશ્કરી કાર્યવાહીથી આ ક્ષમતાઓને ભારે નુકસાન થયું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે ઇઝરાયલ કોઈપણ રીતે તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે સમાધાન કરશે નહીં.
ઇઝરાયલે યુએસ-ઇરાન કરાર પર ચિંતા વ્યક્ત કરી
ઇઝરાયલના રાજદૂત રુવેન અઝારે, યુએસ અને ઇરાન વચ્ચેના 14-મુદ્દાના કરાર પર પ્રતિક્રિયા આપતા જણાવ્યું હતું કે કરાર ઇઝરાયલની સુરક્ષા ચિંતાઓને પૂરતા પ્રમાણમાં સંબોધિત કરતો નથી. તેમણે કહ્યું હતું કે કરારમાં ઇઝરાયલના હિતોને સંપૂર્ણપણે સંબોધવામાં આવ્યા નથી. જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું ઈરાન દ્વારા બેલિસ્ટિક મિસાઈલોના સતત કબજાથી ઈઝરાયલના હિતોને નુકસાન થયું છે, ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું, “હાલ માટે, હા.” તેમણે ઉમેર્યું કે ઈરાનની મિસાઈલ ક્ષમતાઓ ઈઝરાયલની સુરક્ષા માટે એક ગંભીર પડકાર છે.
“અમેરિકા અને ઈઝરાયલે સાથે મળીને મોટી લશ્કરી જીત મેળવી”
તેમણે દાવો કર્યો કે ઈઝરાયલ અને અમેરિકાએ સાથે મળીને લશ્કરી સફળતા મેળવી છે જેનાથી ઈઝરાયલ સામેના ખતરાઓ મોટાભાગે દૂર થયા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તાજેતરના લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન ઈરાનની લશ્કરી ક્ષમતાઓને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે.
તેમના મતે, ઈરાને એક ટ્રિલિયન ડોલર (આશરે 86 લાખ કરોડ રૂપિયા) થી વધુનું લશ્કરી નુકસાન સહન કર્યું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ કાર્યવાહી ઈરાનની પરમાણુ અને બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ક્ષમતાઓને નબળી પાડવાના હેતુથી કરવામાં આવી હતી, જે મોટાભાગે સફળ રહી હતી.
ઈરાની નેતૃત્વએ પણ નિશાન બનાવ્યું
ઈઝરાયલી રાજદૂતે ઈરાનના નેતૃત્વ પર પણ આકરા પ્રહારો કર્યા. ઈરાની શાસનને “ગુનાહિત નેતૃત્વ” ગણાવતા તેમણે કહ્યું કે તાજેતરની કાર્યવાહીએ માત્ર ઈરાનની લશ્કરી શક્તિને નબળી પાડી નથી પરંતુ તેના ટોચના નેતૃત્વને પણ મોટો ફટકો પડ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ઈઝરાયલ તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે સમાધાન કરશે નહીં અને ભવિષ્યના કોઈપણ ખતરાને પહોંચી વળવા માટે જરૂરી લશ્કરી અને રાજદ્વારી પગલાં લેવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર રહેશે.
શું તે શાંતિ કરાર પર અસર કરી શકે છે?
નિષ્ણાતો માને છે કે જ્યારે યુએસ-ઈરાન કરાર પ્રાદેશિક તણાવ ઘટાડવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું હોઈ શકે છે, ત્યારે દક્ષિણ લેબનોનમાં ઇઝરાયલની લશ્કરી હાજરી ભવિષ્યમાં નવા પડકારો ઉભા કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે શાંતિ પ્રક્રિયા છતાં, મધ્ય પૂર્વમાં પરિસ્થિતિ હજુ પણ સંપૂર્ણપણે સ્થિર માનવામાં આવતી નથી.
About The Author
