પ્રખ્યાત મનોવિજ્ઞાની અને એક્સિસ માય ઇન્ડિયાના વડા પ્રદીપ ગુપ્તા માને છે કે રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ભાજપનો આ સુવર્ણ અને મજબૂત સમયગાળો હજુ પૂરો થયો નથી. તેમના મૂલ્યાંકન મુજબ, કેન્દ્ર અને રાજ્યોમાં સત્તામાં ભાજપનું વર્ચસ્વ ઓછામાં ઓછા આગામી 20 વર્ષ સુધી ચાલુ રહી શકે છે.
સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ સાથેના એક વિશિષ્ટ ઇન્ટરવ્યુમાં, ગુપ્તાએ ભારતીય રાજકારણના ઇતિહાસ અને ભાવિ ગતિશીલતામાં ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કર્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય મતદાતા વધુને વધુ બુદ્ધિશાળી બન્યો છે. તેઓ ફક્ત ચૂંટણીના વચનો કે ધાર્મિક માન્યતાઓ પર જ નહીં, પણ સરકારી કામગીરી અને સુશાસનના આધારે પોતાનો કિંમતી મત આપે છે.
પ્રદીપ ગુપ્તાએ ભારતીય રાજકારણના આ સમયગાળાની તુલના સ્વતંત્રતા પછીના કોંગ્રેસ પક્ષના સુવર્ણ યુગ સાથે કરી હતી, જ્યારે કોંગ્રેસ પક્ષને હરાવવાનું લગભગ અશક્ય માનવામાં આવતું હતું. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય રાજકારણ હંમેશા લાંબા અને લાંબા રાજકીય ચક્ર અનુસાર આગળ વધે છે. હાલમાં, ભાજપ આવા મજબૂત રાજકીય ચક્રની બરાબર મધ્યમાં ઉભું છે.
પ્રદીપ ગુપ્તાએ ભારતીય લોકશાહીના ઇતિહાસનો ઉલ્લેખ કરીને એક ખૂબ જ રસપ્રદ સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે રાજકારણમાં ચોક્કસ મર્યાદા અને પેઢીગત શાસન કાર્ય કરે છે.
ભારતની સ્વતંત્રતા પછી, કોંગ્રેસ પાર્ટીએ 1977 સુધી કોઈ મોટા પડકાર વિના સતત દેશ પર શાસન કર્યું. તે સમયે, ભારતીય રાજકારણમાં એક પેઢીગત ચક્ર લગભગ 20 વર્ષ ચાલ્યું હોવાનું માનવામાં આવતું હતું. ગુપ્તાના મતે, આ જ 20 વર્ષનું રાજકીય ચક્ર આજે પણ સંપૂર્ણપણે લાગુ પડે છે.
2014 થી ભાજપની સત્તા પર મજબૂત પકડ આ ચક્રનો એક ભાગ છે. પ્રદીપ ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી ભાજપનું જમીની પ્રદર્શન નબળું નહીં પડે અથવા બગડશે નહીં, ત્યાં સુધી તેને સત્તામાંથી બહાર કાઢવું ખૂબ મુશ્કેલ રહેશે.
સમીકરણ સમજાવતા, તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી શાસક પક્ષ જનતાની અપેક્ષાઓ પર ખરા ઉતરશે, ત્યાં સુધી તે ચૂંટણી જીતતો રહેશે, જ્યારે વિપક્ષને સતત હારનો સામનો કરવો પડશે. આ ચક્રને તોડવા માટે, વિપક્ષે જનતામાં પોતાનો વિશ્વાસ ફરીથી સ્થાપિત કરવો પડશે.
પ્રચંડ જનાદેશ મળ્યા પછી ભાજપ સામે હવે કયા નવા અને મહત્વપૂર્ણ પડકારો છે?
દેશમાં લાંબા ગાળાના શાસનની આગાહી કરતી વખતે, પ્રદીપ ગુપ્તાએ ભાજપ અને NDA જોડાણને ગંભીર ચેતવણી પણ આપી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે કોઈ પક્ષને આટલો મોટો અને ઐતિહાસિક જનાદેશ મળે છે, ત્યારે જનતાની ચકાસણી પણ વધુ તીવ્ર બને છે. મોટા જનાદેશનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે સરકાર પ્રત્યે લોકોની અપેક્ષાઓ આસમાને પહોંચી ગઈ છે.
ગુપ્તાએ ચેતવણી આપી હતી કે આ તબક્કે પહોંચ્યા પછી, ભાજપ અને સમગ્ર NDA એ હવે “સુપરપર્ફોર્મ” કરવું જોઈએ, એટલે કે, અપેક્ષા કરતાં ઘણું સારું પ્રદર્શન કરવું જોઈએ.
એક માનવીય અને રાજકીય સિદ્ધાંતનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે કહ્યું કે જ્યારે કોઈપણ શક્તિ મોટી ઊંચાઈએ પહોંચે છે, ત્યારે દબાણ અને ત્યાંથી પડી જવાનું જોખમ પણ વધી જાય છે. ભાજપ હવે તે જ તબક્કે છે, જ્યાં દરેક નાની અને મોટી જાહેર અપેક્ષાઓનો ભાર સીધી રીતે સરકારના ખભા પર રહે છે.
About The Author
