Israel on US Iran Peace Deal: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે કરાર પૂર્ણ કરવાની જાહેરાત કર્યાના થોડા કલાકો પછી જ ઈઝરાયલમાં વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યા. ઈઝરાયલના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી ઈટામાર બેન-ગ્વિરે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે ઈઝરાયલ અમેરિકા દ્વારા મધ્યસ્થી કરાયેલા કોઈપણ કરારથી બંધાયેલ નથી અને દેશ પોતાની સુરક્ષા નીતિઓ નક્કી કરશે. પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ બાદ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે કરારની જાહેરાત કરી. શરીફે દાવો કર્યો હતો કે બંને દેશો યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે સંમત થયા છે અને આ કરાર પર ઔપચારિક રીતે 19 જૂને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે.
બેન-ગ્વિરે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું હતું કે, “ટ્રમ્પનો કરાર અમને લાગુ પડતો નથી. ઈઝરાયલ અમેરિકાના નિયંત્રણ હેઠળ નથી. અમે એક સ્વતંત્ર અને સાર્વભૌમ રાષ્ટ્ર છીએ. અમારી જવાબદારી ઈઝરાયલના નાગરિકો, ઈઝરાયલી સંરક્ષણ દળો (IDF) અને યહૂદી સમુદાય પ્રત્યે છે.”
તેમણે કહ્યું કે ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ ઈઝરાયલે આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ સામે ઝૂક્યું છે અને સુરક્ષા કરાર કર્યા છે, ત્યારે તેણે ભારે કિંમત ચૂકવી છે. ઓસ્લો કરાર, 2006ના લેબનોન કરાર અને ગાઝામાં યુદ્ધવિરામના વિવિધ સમયગાળાનો ઉલ્લેખ કરતા, બેન-ગ્વિરે કહ્યું કે આવા નિર્ણયો ઘણીવાર હિંસામાં પરિણમ્યા છે.
બેન-ગ્વિરે કહ્યું, “ઇઝરાયલ બનાના રિપબ્લિક નથી.”
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ટ્રમ્પ પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરતી વખતે, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રીએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે અંતિમ નિર્ણય ઇઝરાયલના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું, “અમે અમેરિકાને પ્રેમ કરીએ છીએ અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનો આભારી છીએ, પરંતુ ઇઝરાયલ બનાના રિપબ્લિક નથી. હું વડા પ્રધાનને આ સતત કહેતો રહ્યો છું, અને હું દરેક મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક તબક્કે બંધ દરવાજા પાછળ પણ આ વાતનો પુનરાવર્તન કરું છું.”
લેબનોન અને હિઝબુલ્લાહ પર કડક વલણ
બેન-ગ્વિરે કહ્યું કે ઇઝરાયલ કોઈપણ કરારનો ભાગ બની શકે નહીં જે તેની સુરક્ષાની ખાતરી આપતું નથી. તેમણે માંગ કરી કે હિઝબુલ્લાહના લશ્કરી માળખાને સંપૂર્ણપણે તોડી પાડવામાં આવે અને ઇઝરાયલી સેનાએ આતંકવાદી માળખાંથી મુક્ત કરાયેલા વિસ્તારોમાંથી પીછેહઠ ન કરવી જોઈએ.
તેમણે ચેતવણી આપી, “લેબનોનથી ઇઝરાયલ તરફ છોડવામાં આવેલ દરેક ડ્રોન, યુએવી અથવા મિસાઇલ દહિયામાં ઇઝરાયલી પ્રતિશોધાત્મક હુમલો કરશે. થોડા મહિના પહેલા સુધી આ અમારી નિવારક નીતિ હતી, અને આપણે તેને છોડી દેવી જોઈએ નહીં.” બેન-ગ્વિરે વધુમાં કહ્યું, “ઇઝરાયલ એક એવો રાષ્ટ્ર છે જેની પાસે 3,000 વર્ષ જૂની સભ્યતા છે. આપણે લાંબા યુદ્ધથી ડરતા નથી. યહૂદી સમુદાયે હુમલાઓ સહન કર્યા અને મૌન રહ્યા તે યુગનો અંત આવી ગયો છે.”
વિપક્ષી નેતા બેની ગેન્ટ્ઝે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા
સરકારમાં વિરોધ ઉપરાંત, વિપક્ષે પણ આ કરાર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ભૂતપૂર્વ સંરક્ષણ પ્રધાન અને અગ્રણી વિપક્ષી નેતા બેની ગેન્ટ્ઝે કહ્યું કે કોઈપણ સંજોગોમાં એવો કરાર સ્વીકારવો જોઈએ નહીં જે લેબનોનમાં ઇઝરાયલની લશ્કરી કાર્યવાહીની સ્વતંત્રતાને મર્યાદિત કરે.
ગેન્ટ્ઝે ટ્વિટર પર લખ્યું, “અમે લેબનોનમાં ઇઝરાયલની કાર્યવાહીની સ્વતંત્રતા પર કોઈપણ પ્રતિબંધો અથવા ઉત્તરીય પ્રદેશોમાં નાગરિકોની સલામતીને જોખમમાં મૂકતી કોઈપણ લશ્કરી ઉપાડને મંજૂરી આપી શકતા નથી.” તેમણે વધુમાં કહ્યું, “ઈરાન સાથે ઉભરતો કરાર એક વ્યૂહાત્મક નિષ્ફળતા જણાય છે. તે આવનારા વર્ષો સુધી રાજદ્વારી, લશ્કરી અને કાનૂની મોરચે ઇઝરાયલ માટે સંઘર્ષ તરફ દોરી શકે છે.”
લેબનોન પર નેતન્યાહૂના હુમલાથી શાંતિ કરાર અસ્થાયી રૂપે અટકી ગયો
અગાઉ, ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ લેબનોન પર હુમલો કર્યો. તેમનો હુમલો હિઝબુલ્લાહ સામે નિર્દેશિત હતો, જેણે કરાર થયા પહેલા પ્રાદેશિક તણાવમાં વધારો કર્યો હતો. ટ્રમ્પના મતે, લેબનોનની રાજધાની બૈરુત પર ઇઝરાયલના હુમલાએ વાટાઘાટો પ્રક્રિયાને ખોરવી નાખી અને કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં વિલંબ કર્યો. તેમણે સંકેત આપ્યો કે આ હુમલો એવા સમયે થયો જ્યારે બંને પક્ષો કરાર સુધી પહોંચવાની ખૂબ નજીક હતા.
ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ સાથેના ફોન ઇન્ટરવ્યુમાં, ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂને “ખૂબ જ મુશ્કેલ વ્યક્તિ” ગણાવ્યા. તેમણે ઉમેર્યું, “સાચું કહું તો, તેમણે અમારા આભારી હોવા જોઈએ.” જો ઈરાન પાસે પરમાણુ શસ્ત્રો હોત, તો ઇઝરાયલ બે કલાક સુધી ટકી શક્યું ન હોત.
અમેરિકા અને ઈરાન બંનેએ જાહેરાત કરી છે કે તેઓ તમામ મોરચે લશ્કરી કાર્યવાહીના “તાત્કાલિક અને કાયમી” અંત માટે સંમત થયા છે. આ કરારમાં લેબનોનનો સમાવેશ થાય છે. પ્રસ્તાવિત કરાર પર 19 જૂને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં હસ્તાક્ષર થવાનું છે. તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા વાણિજ્યિક જહાજોની અવરજવરને પુનઃસ્થાપિત કરશે અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમના ભવિષ્ય માટે માર્ગદર્શિકા નક્કી કરશે.
ટ્રમ્પે કરારની જાહેરાત કરી
ઈઝરાયલની પ્રતિક્રિયા ત્યારે આવી જ્યારે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે કરાર પૂર્ણ કરવાની જાહેરાત કરી. ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ, ટ્રુથ સોશિયલ પર લખ્યું, “ઈસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાન સાથેનો કરાર હવે પૂર્ણ થયો છે. બધાને અભિનંદન.”
તેમણે વધુમાં કહ્યું, “હું કોઈપણ ફી વિના હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા અને યુએસ નૌકાદળ નાકાબંધી તાત્કાલિક હટાવવા માટે અધિકૃત કરું છું.” વિશ્વના જહાજોને તેમના એન્જિન શરૂ કરવા દો, તેલનો પ્રવાહ ફરી શરૂ થવા દો.’ ટ્રમ્પની જાહેરાત પહેલાં, પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે પણ કહ્યું હતું કે લાંબી વાટાઘાટો પછી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક કરાર થયો છે.
શાંતિ કરાર અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત છે
જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના કરારને પ્રાદેશિક તણાવ ઘટાડવા તરફ એક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે, ત્યારે ઇઝરાયલમાં વધી રહેલા વિરોધના અવાજો સૂચવે છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં કાયમી શાંતિનો માર્ગ હજુ પણ મુશ્કેલ રહેશે. જો ઇઝરાયલ કરારની કેટલીક જોગવાઈઓનું પાલન કરવાનો ઇનકાર કરે છે, તો આગામી દિવસોમાં પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને રાજદ્વારી તણાવ દાવ પર લાગશે.
About The Author
