કોવિડ-19 મહામારી પછી, ભારતે પોતાને વિશ્વની આગામી ફેક્ટરી તરીકે સ્થાન આપ્યું છે, જે ચીનનો વિકલ્પ છે. એપલે ભારતમાં તેનો વ્યવસાય વધાર્યો. સેમિકન્ડક્ટર યોજનાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી. નવા ઔદ્યોગિક ઉદ્યાનોનું વચન આપવામાં આવ્યું. આ પ્રયાસોના સકારાત્મક પરિણામો મળ્યા છે.
ભારતની ઇલેક્ટ્રોનિક્સ નિકાસ 2015માં ૮.૬ બિલિયન ડોલરથી વધીને 2025માં 47 બિલિયન ડોલરની સર્વકાલીન ઉચ્ચતમ સપાટીએ પહોંચી ગઈ. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) 2026ના અંત સુધીમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ નિકાસ 120 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા રાખે છે.
ચીનના નવા નિકાસ નિયમો
બેઇજિંગના નવા સ્ટેટ કાઉન્સિલના હુકમનામા 834 અને 835 આ માલની નિકાસને પ્રતિબંધિત કરે છે. 834 અને 835 એ ભારતના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઓટો ક્ષેત્રોમાં ચિંતા પેદા કરી છે. ઉદ્યોગના નેતાઓએ ચેતવણી આપી છે કે મહત્વપૂર્ણ મશીનરી અને ઘટકોની નિકાસ પર ચીનનો પ્રતિબંધ ફેક્ટરી વિસ્તરણ યોજનાઓને અવરોધી શકે છે, રોકાણમાં વિલંબ કરી શકે છે અને ચીનની સપ્લાય ચેઇન પર ભારતની સતત નિર્ભરતા છતી કરી શકે છે.
મુખ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદક કંપનીઓના નેતાઓએ જણાવ્યું હતું કે ચીનના નવા નિયમો મૂડી સાધનો અને મહત્વપૂર્ણ ઘટકોના શિપમેન્ટ પર કેવી અસર કરશે તે સમજવા માટે ચીની સપ્લાયર્સ સાથે ચર્ચાઓ પહેલાથી જ ચાલી રહી છે. સ્થાનિક ઉદ્યોગે પણ સરકારનો સંપર્ક કર્યો છે અને MeitY પર સંભવિત નકારાત્મક અસર પર પ્રકાશ પાડ્યો છે.
જોકે, સમય વધુ ખરાબ ન હોત.
મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, દુર્લભ પૃથ્વી સામગ્રી અને અદ્યતન ટેકનોલોજી ઉત્પાદનની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો ચીનનો નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ભારત સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આક્રમક રીતે વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે.
મોદી સરકાર પણ તૈયારી કરી રહી છે.
શનિવારે, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ પ્રધાન પિયુષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે સરકાર મહત્વપૂર્ણ સપ્લાય ચેઇનમાં “ચોક્કસ ભૌગોલિક પ્રદેશો” પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ચોક્કસ રોકાણ પ્રોત્સાહન યોજના તૈયાર કરી રહી છે. કેન્દ્ર સરકાર ઔદ્યોગિક માળખાગત સુવિધાઓમાં પણ નોંધપાત્ર રોકાણ કરી રહી છે.
₹33,660 કરોડની ભારત ઔદ્યોગિક વિકાસ યોજના (ભવ્ય) હેઠળ, સરકાર આગામી ત્રણ વર્ષમાં 50 ઔદ્યોગિક ઉદ્યાનો કાર્યરત કરવાની યોજના ધરાવે છે.
About The Author
