અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધવિરામ અને શાંતિ વાટાઘાટો વચ્ચે, હવે પરમાણુ મુદ્દા પર નોંધપાત્ર પ્રગતિના સંકેતો છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ઈરાન તેના સમૃદ્ધ યુરેનિયમનો નાશ કરવા માટે સંમત થઈ શકે છે. આ કાં તો યુએસને સોંપવામાં આવશે અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય દેખરેખ હેઠળ નિર્ધારિત સ્થાન પર નાશ કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પનું આ નિવેદન વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે અનેક રાઉન્ડની વાટાઘાટો વચ્ચે આવ્યું છે. બંને દેશો પ્રાદેશિક તણાવ ઘટાડવા માટે કરાર તરફ આગળ વધી રહ્યા હોય તેવું લાગે છે.
ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ, ટ્રુથસોશ પર લખ્યું છે કે ઈરાનના સમૃદ્ધ યુરેનિયમને પરિવહન અને વિનાશ માટે તાત્કાલિક યુએસને સોંપવામાં આવશે, અથવા ઈરાનના સહયોગ અને સંમતિથી સ્વીકાર્ય સ્થાન પર નાશ કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પે આ ઈરાની યુરેનિયમને પરમાણુ ધૂળ તરીકે ઓળખાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે પરમાણુ ઊર્જા આયોગ અથવા તેના સમકક્ષ આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ કરશે.
અણુ યુરેનિયમ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વિવાદનો મુખ્ય મુદ્દો છે.
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિના આ નિવેદનને ઈરાનના વલણમાં નરમાઈના સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે બંને દેશો હવે એક એવા કરાર તરફ આગળ વધી રહ્યા છે જે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવને ઓછો કરી શકે છે. દરમિયાન, ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના એક અહેવાલમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઈરાન તેના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને મુક્ત કરવા માટે સૈદ્ધાંતિક રીતે સંમત થયું છે. આ દરખાસ્તને પ્રાદેશિક સંઘર્ષને રોકવા માટે રચાયેલ યુએસ-નેતૃત્વ માળખાના ભાગ તરીકે વર્ણવવામાં આવી રહી છે.
આ વિકાસને મહત્વપૂર્ણ પણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે બંને દેશો વચ્ચેના સૌથી મોટા વિવાદને ઉકેલવા માટે દેખાય છે. CNA એ અગાઉ અહેવાલ આપ્યો હતો કે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા સંબંધિત શરતો પર બંને દેશો વચ્ચેના મતભેદો વ્યાપક કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં વિલંબ કરી રહ્યા હતા.
ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ કતાર પહોંચ્યું
આ દરમિયાન, એક યુએસ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે સોમવારે કતારમાં ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળની હાજરીને સકારાત્મક સંકેત માનવામાં આવી રહી છે. પ્રતિનિધિમંડળમાં તેહરાનની વાટાઘાટ ટીમના વરિષ્ઠ સભ્ય મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફ અને વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીનો સમાવેશ થાય છે.
અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, કતાર બંને દેશો વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કામ કરી રહ્યું છે અને વાટાઘાટોને આગળ વધારવામાં મદદ કરી રહ્યું છે. ગાલિબાફ અને અરાઘચીએ કતારના વડા પ્રધાન અલ થાની સાથે મુલાકાત કરી. કતારમાં ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનું આગમન ઈરાનની 12 અબજ ડોલરની સ્થિર સંપત્તિ મુક્ત કરવાની શક્યતા સૂચવે છે.
ટ્રમ્પે કહ્યું, “અમેરિકા કોઈ અડધો સોદો કરશે નહીં”
જોકે, ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા કોઈ પણ કિંમતે અડધો સોદો કરશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન સાથેનો સોદો ફક્ત ત્યારે જ સ્વીકારવામાં આવશે જો તે “અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને અર્થપૂર્ણ” હોય. નહિંતર, અમેરિકા વાટાઘાટોમાંથી ખસી જશે. ટ્રુથ સોશિયલ પરની બીજી પોસ્ટમાં, ટ્રમ્પે લખ્યું, “ઈરાન સાથેનો કરાર કાં તો શાનદાર અને અર્થપૂર્ણ હશે, અથવા કોઈ કરાર થશે નહીં.”
દરમિયાન, ઈરાને સંકેત આપ્યો છે કે ઘણા મુદ્દાઓ પર કરાર થઈ ગયો છે, પરંતુ યુએસ અધિકારીઓ દ્વારા સતત બદલાતા નિવેદનો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ઈરાન કહે છે કે વોશિંગ્ટનનું બદલાતું વલણ વાટાઘાટોને મુશ્કેલ બનાવી રહ્યું છે.
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા, ઈસ્માઈલ બકાઈએ જણાવ્યું હતું કે, “એ સાચું છે કે અમે ઘણા મુદ્દાઓ પર નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યા છીએ, પરંતુ એ કહેવું બહુ વહેલું ગણાશે કે તાત્કાલિક કોઈ કરાર થશે. યુએસ અધિકારીઓના વારંવાર બદલાતા વલણો દરેક વાટાઘાટોને જટિલ બનાવે છે.”
About The Author
